বায়ু প্ৰদূষণ উৎস সমূহ কি কি

বায়ু প্ৰদূষণৰ উৎসসমূহক দুটা প্ৰধান প্ৰকাৰত ভাগ কৰিব পাৰি: মানুহৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা (মানুহৰ ফলত হোৱা) উৎস আৰু প্ৰাকৃতিক উৎস। বায়ু প্ৰদূষণৰ কিছুমান প্ৰাথমিক উৎস ইয়াত উল্লেখ কৰা হ’ল:

নৃতত্ত্বৰ উৎস:

ক. জীৱাশ্ম ইন্ধন দহন: বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ, উদ্যোগিক সুবিধা, আৰু বাহনত জীৱাশ্ম ইন্ধন জ্বলোৱাটোৱে বায়ু প্ৰদূষণৰ এক উল্লেখযোগ্য অৰিহণা যোগায়। কয়লা, তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ দহনে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড (CO2), নাইট্ৰজেন অক্সাইড (NOx), চালফাৰ ডাই অক্সাইড (SO2), কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM), আৰু অস্বাভাৱিক জৈৱ যৌগ (VOCs) আদি প্ৰদূষক মুক্ত কৰে।

খ. পৰিবহণৰ নিৰ্গমন: গাড়ী, ট্ৰাক, জাহাজ, বিমান আৰু ৰেলৰ পৰা নিৰ্গত নিৰ্গমন নিৰ্গমনে বায়ু প্ৰদূষণত অৰিহণা যোগায়। এই নিৰ্গমনৰ ভিতৰত কাৰ্বন মনোক্সাইড (CO), নাইট্ৰজেন অক্সাইড (NOx), কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM), অস্বাভাৱিক জৈৱিক যৌগ (VOCs), আৰু চালফাৰ ডাই অক্সাইড (SO2) আদি উল্লেখযোগ্য।

গ. ঔদ্যোগিক নিৰ্গমন: উৎপাদন, শক্তি উৎপাদন, ৰাসায়নিক উৎপাদনকে ধৰি ঔদ্যোগিক প্ৰক্ৰিয়াই বায়ুত বিভিন্ন প্ৰদূষক নিৰ্গত কৰে। এই প্ৰদূষকসমূহৰ ভিতৰত চালফাৰ ডাই অক্সাইড (SO2), নাইট্ৰজেন অক্সাইড (NOx), কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM), অস্বাভাৱিক জৈৱ যৌগ (VOCs), আৰু বিপজ্জনক ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আদি থাকিব পাৰে।

ঘ. কৃষি কাৰ্য্য: কৃষি পদ্ধতিয়ে সাৰ, কীটনাশক, পশুপালনৰ দ্বাৰা বায়ু প্ৰদূষণত অৰিহণা যোগায়। এই কাৰ্য্যসমূহে এমোনিয়া (NH3), নাইট্ৰজেন অক্সাইড (NOx), মিথেন (CH4), আৰু অন্যান্য সেউজ গৃহ গেছ বায়ুলৈ নিৰ্গত কৰে।

ঙ. আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা: আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা অনুচিত পদ্ধতি যেনে আৱৰ্জনা মুকলিকৈ জ্বলোৱা আৰু লেণ্ডফিল ব্যৱস্থাপনাৰ অপৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থাই বতাহত ক্ষতিকাৰক প্ৰদূষক নিৰ্গত কৰে। এই প্ৰদূষকসমূহৰ ভিতৰত কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM), অস্বাভাৱিক জৈৱ যৌগ (VOCs), আৰু বিষাক্ত গেছ আদি থাকিব পাৰে।

চ. আৱাসিক আৰু বাণিজ্যিক নিৰ্গমন: ঘৰ আৰু বাণিজ্যিক অট্টালিকাত হোৱা কাৰ্য্যকলাপ, যেনে ৰন্ধা-বঢ়া, গৰম কৰা, আৰু কিছুমান বিশেষ সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰে ঘৰৰ ভিতৰ আৰু বাহিৰৰ বায়ু প্ৰদূষণত অৰিহণা যোগাব পাৰে। কঠিন ইন্ধন দহন, ধঁপাতৰ ধোঁৱা, আৰু কিছুমান ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু চাফাইকাৰী দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰে কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM), কাৰ্বন মনোক্সাইড (CO), অস্বাভাৱিক জৈৱিক যৌগ (VOCs), আৰু নাইট্ৰজেন ডাই অক্সাইড (NO2) আদি প্ৰদূষক মুক্ত কৰে।

প্ৰাকৃতিক উৎস:

ক. আগ্নেয়গিৰিৰ কাৰ্য্যকলাপ: আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণে বায়ুমণ্ডললৈ চালফাৰ ডাই অক্সাইড (SO2), ছাই আৰু অন্যান্য আগ্নেয়গিৰিৰ গেছকে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ গেছ আৰু কণা পদাৰ্থ নিৰ্গত কৰে। এই প্ৰাকৃতিক নিৰ্গমনে আঞ্চলিক বায়ু প্ৰদূষণত অৰিহণা যোগাব পাৰে।

খ. ধূলি আৰু বন্য অগ্নিকাণ্ড: বতাহৰ খহনীয়া আৰু ধূলিৰ ধুমুহা আদি প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাই বতাহত বৃহৎ পৰিমাণৰ কণা পদাৰ্থ (PM) নিৰ্গত কৰিব পাৰে। প্ৰাকৃতিক আৰু মানুহৰ ফলত হোৱা বন্য অগ্নিকাণ্ডই ধোঁৱা আৰু প্ৰদূষক পদাৰ্থ নিৰ্গত কৰে, য’ত কণাযুক্ত পদাৰ্থ (PM) আৰু অস্বাভাৱিক জৈৱ যৌগ (VOCs) আদিও অন্তৰ্ভুক্ত।

গ. জৈৱজনিত নিৰ্গমন: উদ্ভিদৰ পৰা অস্বাভাৱিক জৈৱ যৌগ (VOC) নিৰ্গত হোৱাকে ধৰি গছ-গছনিৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াই বায়ু প্ৰদূষণত অৰিহণা যোগাব পাৰে। এই নিৰ্গমনসমূহে বায়ুমণ্ডলত থকা অন্যান্য প্ৰদূষকৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি অ’জন আৰু গৌণ কণা পদাৰ্থৰ সৃষ্টিত অৰিহণা যোগাব পাৰে।

মন কৰিবলগীয়া যে ভৌগোলিক অৱস্থান, উদ্যোগিক কাৰ্যকলাপ, জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আৰু অন্যান্য কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰতিটো উৎসৰ পৰা অৱদানৰ পৰিসৰ ভিন্ন হ’ব পাৰে। বায়ু প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত নিয়ন্ত্ৰণমূলক ব্যৱস্থা, প্ৰযুক্তিগত উন্নতি আৰু জনসচেতনতাৰ সংমিশ্ৰণ জড়িত হৈ থাকে যাতে এই উৎসসমূহৰ বায়ুৰ গুণাগুণৰ ওপৰত প্ৰভাৱ কম হয়।

Leave a Comment